Düşünün ki parayı yıllık %5 faizle bir banka mevduatına koydunuz. Şimdi aynı bankanın, parayı çekmeden komşunuzun kredisine kefil olmanıza izin verdiğini ve bunun karşılığında ekstra %3 kazandığınızı hayal edin. Paranız aynı anda iki yerde “çalışıyor” ve size çift kazanç sağlıyor.
Kripto dünyasında bu kavrama restaking denir. 2024’te EigenLayer projesi sayesinde piyasayı salladı ve 2026’ya gelindiğinde yeni kripto ekonomisinin temeli haline geldi.
Restaking Nedir? (Basitçe)
Normalde Ethereum (ETH) stake ettiğinizde, Ethereum ağının güvenliğine katkıda bulunursunuz. Karşılığında yaklaşık %3-4 ödül alırsınız. Bu fonlar kilitli olur ve sadece tek bir görev için kullanılır.
Restaking, zaten stake edilmiş varlıklarınızı diğer hizmetlerin güvenliğini sağlamak için kullanmanıza olanak tanır: oracle’lar, köprüler, yeni blok zincirler veya veri depolama ağları. Bu üçüncü taraf hizmetlere AVS (Actively Validated Services – Aktif Doğrulanan Hizmetler) denir.
Avantajı nedir?
- Kullanıcı için: Ethereum staking’in temel getirisi + AVS’den ek ödüller alırsınız.
- Yeni projeler için: Kendi güvenliklerini sağlamak için milyonlarca dolar aramalarına gerek yok – restaking ile Ethereum’dan güvenlik “kiralarlar”.
2026 Evrimi: EigenLayer’den Multi-Staking’e
2024’te her şey Ethereum etrafında dönerken, 2026’da manzara değişti:
- Symbiotic ve Karak: EigenLayer’ın ana rakipleri. “Asset-agnostic restaking” kavramını getirdiler. Artık sadece ETH değil, herhangi bir ERC-20 token, stablecoin (USDC/USDT) ve hatta wrapped Bitcoin (wBTC) stake edilebilir.
- LRT (Liquid Restaking Tokens): Bunlar, restaking’inizin “makbuzu” gibidir. Ether.fi, Renzo veya Puffer gibi protokoller ETH’nizi alır, restake eder ve size değer kazanan ama likit kalan bir token (örn.
eETH) verir. Satabilir veya DeFi’de kullanabilirsiniz. - Omnichain Restaking: 2026’da restaking cross-chain oldu. Bir ağda varlık stake edebilir, başka bir ağda protokol güvenliği sağlayabilirsiniz.
Pratik Rehber: Nasıl Başlanır?
Normal kullanıcı için iki ana yol vardır:
Seçenek A: Kolay (LRT üzerinden)
- Likit restaking platformuna gidin (örn. Ether.fi veya Kelp DAO).
- ETH veya LST’nizi yatırın (örn.
stETHLido’dan). - Karşılığında LRT tokeni alırsınız.
- Sonuç: Bakiyeniz Ethereum staking ödülleri, restaking ödülleri ve gelecekte airdrop olabilecek “puanlar” kazanır.
Seçenek B: İleri Düzey (doğrudan EigenLayer/Symbiotic üzerinden)
Burada hangi operatörlere yetki vereceğinizi ve hangi AVS’leri destekleyeceğinizi kendiniz seçersiniz. Bu, her servisin risklerini anlamayı gerektirir.
Teknik Köşe: Arkada Nasıl Çalışıyor?
Mekaniği anlamak veya kendi izleme botunuzu yapmak isteyenler için, restaking protokolleriyle etkileşim smart contract’lar üzerinden gerçekleşir.
İşte ethers.js kullanarak örnek bir restaking kontratındaki stake bakiyenizi kontrol etme örneği:
const { ethers } = require("ethers");
// Kontrat ABI (basitleştirilmiş)
const restakingAbi = [
"function getRestakedBalance(address account) view returns (uint256)",
"function deposit(address token, uint256 amount) external"
];
async function checkBalance() {
const provider = new ethers.JsonRpcProvider("https://mainnet.infura.io/v3/YOUR_KEY");
const contractAddress = "0x..."; // EigenLayer veya LRT kontrat adresi
const contract = new ethers.Contract(contractAddress, restakingAbi, provider);
const balance = await contract.getRestakedBalance("CÜZDAN_ADRESİNİZ");
console.log(`Restaking bakiyeniz: ${ethers.formatEther(balance)} ETH`);
}
Riskler: Bedava Peynir Var mı?
Restaking sadece çift getiri sağlamakla kalmaz – aynı zamanda çift risk de vardır.
- Slashing: ETH’nizi verdiğiniz operatör kötü davranırsa, fonlarınızın bir kısmı el konulabilir. Restaking’de iki kez ceza alabilirsiniz: Ethereum ağında ve AVS ağında.
- Smart contract riski: Paranız karmaşık bir kontrat sisteminde duruyor. Herhangi bir katmanda hata, fon kaybına yol açabilir.
- Likitlik riski: Piyasa panik anlarında LRT tokenleri gerçek ETH değerinin altında işlem görebilir (fiyat ayrışması).
Az bilinen bir gerçek: 2026’da “Slashing Sigortası” ortaya çıktı. Bazı protokoller kullanıcıların olası kayıplarını karşılamak için ödüllerden %0,5’i otomatik olarak sigorta fonuna ayırıyor. Platform seçerken böyle bir fonun var olup olmadığını mutlaka kontrol edin.
Getiri Maksimizasyonu Stratejileri: DeFi "Katmanlı Kek"
2026 yılında profesyoneller LRT tokenlarını sadece cüzdanlarında tutmazlar. Onları diğer protokollerde teminat olarak kullanırlar. Buna Recursive Staking yani "Getiri Döngüsü" denir.
Getiri Döngüsü Örneği:
- 10 ETH’yi Ether.fi’ye yatırırsınız ve 10
eETHalırsınız. (Getiri: ~%7 restaking ile) - Bir borç verme protokolüne (ör. Aave veya Morpho) gidip
eETH’yi teminat olarak koyarsınız. eETHteminatınız karşılığında normal ETH borç alırsınız (genellikleeETHgetirisinden daha düşük faizle).- Bu borç alınan ETH ile tekrar
eETHsatın alırsınız. - Sonuç: ETH’deki etkin pozisyonunuz artar ve yıllık getiri %15–20’ye kadar çıkabilir.
Uyarı: Bu strateji ani piyasa dalgalanmalarında çok risklidir (likidasyon riski).
Az Bilinen Detaylar: VAVS ve Shared Security
Standart incelemelerde nadiren bahsedilenler:
- VAVS (Vertical Actively Validated Services): 2026’da belirli veri türlerini doğrulamada uzmanlaşmış servisler ortaya çıktı. Örneğin, sadece off-chain AI modellerinin doğruluğunu kontrol eden AVS’ler. Restaking, merkeziyetsiz AI (DeAI) için yakıt haline geldi.
- İki Tokenlı Güvenlik Modeli: Bazı yeni ağlar, kendi tokenları ile restake edilmiş ETH kombinasyonunu güvenlik için kullanıyor. Bu, token fiyatı düşse bile ağın güvenliğini sağlıyor: coin fiyatı %90 düşse bile ağ “kiralanmış” ETH ile güvenli kalıyor.
- Restaking’de MEV: Operatörler artık aynı anda birden fazla ağda Maksimum Çıkarılabilir Değer (MEV) optimizasyonu yapabiliyor. Bu ekstra kârın bir kısmı restaker’lara dağıtılıyor.
Pratik Kod Örneği: "Points" ve Getiri İzleme
Birçok protokol puan sistemi kullanır. Çoklu protokol verilerini ciddi şekilde analiz etmek için Python ve kamu API’lerini (veya The Graph gibi indeksleyicileri) kullanabilirsiniz.
import requests
def get_lrt_stats(protocol_name):
# Analitik agregatör veya subgraph API’si için örnek istek
url = f"https://api.restaking-stats.io/v1/protocol/{protocol_name}"
response = requests.get(url)
if response.status_code == 200:
data = response.json()
tvl = data['total_value_locked']
apy = data['current_apy']
points_multiplier = data['points_multiplier']
print(f"Protokol: {protocol_name.upper()}")
print(f"TVL: ${tvl:,.2f}")
print(f"Mevcut Getiri (APY): {apy}%")
print(f"Puan Çarpanı: x{points_multiplier}")
else:
print("Veri alınırken hata oluştu")
# Popüler bir protokolü kontrol et
get_lrt_stats("etherfi")
Kontrol Listesi: 2026’da Restaking Protokolü Nasıl Seçilir
Bu trende katılmak istiyorsanız, projeyi şu kriterlerle değerlendirin:
- Denetimler: En az iki büyük firma tarafından denetlenmiş olmalı (örn. Sigma Prime veya OpenZeppelin).
- Unstaking Süresi: Bazı protokollerde 7–14 gün olabilir. Paraya acil ihtiyaç duymadığınızdan emin olun.
- Operatörlerin İtibarı: Düğümleri kim yönetiyor bakın. Büyük doğrulayıcılar (Coinbase Cloud, Figment gibi) riskleri azaltır.
- DeFi Entegrasyonu: LRT tokenınızı merkeziyetsiz borsalarda (Uniswap/Curve) satmak kolay mı? Likidite var mı?
Sonuç: Restaking’in Geleceği
Restaking, Ethereum’u basit bir blokzincirden "Küresel Güven Katmanı"na dönüştürdü. Her projenin kendi kalesini sıfırdan kurduğu modelden, herkesin ortak bir süper kaleyi kullandığı modele geçtik.
2026’daki bir “yeni başlayan” için bu basit bir anlama gelir: ETH’yi sadece cüzdanda tutmak artık ekonomik olarak karlı değil. Likit restaking, varlık sahipliğinde yeni standart oldu ve daha önce yalnızca büyük kurumsal oyuncuların erişebildiği getirilere erişim sağlıyor.
Temel Tavsiye: Tüm yumurtalarınızı tek sepete koymayın. Sermayenizi farklı LRT protokolleri ve mimariler (EigenLayer, Symbiotic, Karak) arasında bölüştürün, sistemik riski minimize edin.
Hepsi bu kadar! Sorularınız varsa yorumlarda paylaşabilirsiniz. :)