Wyobraź sobie, że wpłacasz pieniądze na lokatę w banku z oprocentowaniem 5% rocznie. Teraz wyobraź sobie, że ten sam bank pozwala Ci użyć tych samych pieniędzy, bez wyciągania ich z lokaty, aby poręczyć pożyczkę sąsiada i zarobić dodatkowe 3% ekstra. Twoje pieniądze „pracują” w dwóch miejscach jednocześnie, dając podwójny zysk.
W świecie kryptowalut ten koncept nazywa się restakingiem. W 2024 roku wstrząsnął rynkiem dzięki projektowi EigenLayer, a do 2026 roku stał się fundamentem nowej gospodarki kryptograficznej.
Czym jest Restaking? (Prosto)
Zwykle, gdy stakujesz swój Ethereum (ETH), pomagasz zabezpieczać sieć Ethereum. W zamian otrzymujesz nagrodę (~3–4%). Te środki są zamrożone i przeznaczone tylko do jednego celu.
Restaking pozwala wykorzystać te już stakowane aktywa do zabezpieczenia innych usług: orakli, mostów, nowych blockchainów czy sieci przechowywania danych. Te zewnętrzne usługi nazywane są AVS (Actively Validated Services – aktywnie weryfikowane usługi).
Co z tego masz?
- Dla użytkowników: Dostajesz podstawowy zysk z Ethereum + dodatkowe nagrody od AVS.
- Dla nowych projektów: Nie muszą szukać milionów dolarów na własne zabezpieczenie – „wynajmują” bezpieczeństwo od Ethereum poprzez restaking.
Ewolucja 2026: Od EigenLayer do Multi-Stakingu
W 2024 roku wszystko kręciło się wokół Ethereum, ale w 2026 roku krajobraz już się zmienił:
- Symbiotic i Karak: Główni rywale EigenLayer. Wprowadzili pojęcie „Asset-agnostic restaking”. Teraz można restakować nie tylko ETH, ale także dowolne tokeny ERC-20, stablecoiny (USDC/USDT), a nawet wrapped Bitcoina (wBTC).
- LRT (Liquid Restaking Tokens): To „paragony” Twojego restakingu. Protokóły jak Ether.fi, Renzo czy Puffer biorą Twój ETH, restakują go i wydają Ci token (np.
eETH), który rośnie na wartości i pozostaje płynny. Można go sprzedać lub użyć w DeFi. - Omnichain Restaking: W 2026 roku restaking stał się cross-chain. Możesz stakować aktywa w jednej sieci, a zabezpieczać protokół w innej.
Praktyczny poradnik: Jak zacząć?
Dla zwykłego użytkownika są dwa główne sposoby:
Opcja A: Leniwa (przez LRT)
- Wejdź na platformę płynnego restakingu (np. Ether.fi lub Kelp DAO).
- Wpłać swój ETH lub LST (np.
stETHz Lido). - W zamian otrzymasz token LRT.
- Efekt: Twój balans nalicza odsetki ze stakingu Ethereum, odsetki z restakingu i „punkty” (które w przyszłości mogą zamienić się w airdropy).
Opcja B: Zaawansowana (bezpośrednio przez EigenLayer/Symbiotic)
Tutaj sam wybierasz, którym operatorom delegować swoje moce i jakie AVS wspierać. Wymaga to zrozumienia ryzyka każdej konkretnej usługi.
Techniczny kącik: Jak to działa pod maską
Dla tych, którzy chcą zrozumieć mechanikę lub napisać własnego bota do monitorowania – interakcja z protokołami restakingu odbywa się przez smart kontrakty.
Oto przykład, jak sprawdzić balans restakowanych aktywów w przykładowym kontrakcie przy użyciu ethers.js:
const { ethers } = require("ethers");
// ABI kontraktu (uproszczone)
const restakingAbi = [
"function getRestakedBalance(address account) view returns (uint256)",
"function deposit(address token, uint256 amount) external"
];
async function checkBalance() {
const provider = new ethers.JsonRpcProvider("https://mainnet.infura.io/v3/YOUR_KEY");
const contractAddress = "0x..."; // Adres kontraktu EigenLayer lub LRT
const contract = new ethers.Contract(contractAddress, restakingAbi, provider);
const balance = await contract.getRestakedBalance("TWOJ_ADRES_PORTFELA");
console.log(`Twój balans w restakingu: ${ethers.formatEther(balance)} ETH`);
}
Ryzyka: darmowy ser?
Restaking to nie tylko podwójny zysk – to też podwójne ryzyko.
- Slashing: Jeśli operator, któremu powierzyłeś ETH, zachowa się źle, część Twoich środków może zostać skonfiskowana. W restakingu możesz zostać ukarany dwukrotnie: w sieci Ethereum i w sieci AVS.
- Ryzyko smart kontraktu: Twoje pieniądze leżą w skomplikowanym systemie kontraktów. Błąd w którymkolwiek z poziomów może prowadzić do utraty środków.
- Ryzyko płynności: W chwilach paniki na rynku tokeny LRT mogą być wyceniane poniżej wartości ETH (odłączenie kursu).
Mało znany fakt: W 2026 roku pojawiły się „Ubezpieczenia od slashingu”. Niektóre protokoły automatycznie odkładają 0,5% nagrody do funduszu ubezpieczeniowego, aby pokryć ewentualne straty użytkowników. Wybierając platformę, zawsze sprawdzaj, czy taki fundusz istnieje.
Strategie maksymalizacji zysków: DeFi "warstwowe ciasto"
W 2026 roku profesjonaliści nie trzymają tokenów LRT tylko w portfelu. Wykorzystują je jako zabezpieczenie w innych protokołach. Nazywa się to Recursive Staking, czyli "Pętla Zysków".
Przykład Pętli Zysków:
- Wpłacasz 10 ETH do Ether.fi i otrzymujesz 10
eETH. (Zwrot: ~7% przy restakingu). - Idziesz do protokołu pożyczkowego (np. Aave lub Morpho) i używasz
eETHjako zabezpieczenie. - Na podstawie
eETHjako zabezpieczenia pożyczasz zwykłe ETH (zazwyczaj po niższym oprocentowaniu niż zysk zeETH). - Pożyczone ETH używasz ponownie, by kupić więcej
eETH. - Efekt: Twoja efektywna ekspozycja na ETH rośnie, a roczna stopa zwrotu może sięgać 15–20%.
Uwaga: ta strategia jest bardzo ryzykowna przy gwałtownych wahaniach rynku (ryzyko likwidacji).
Mało znane szczegóły: VAVS i Shared Security
Rzeczy, o których rzadko wspomina się w standardowych przeglądach:
- VAVS (Vertical Actively Validated Services): W 2026 pojawiły się usługi specjalizujące się w weryfikacji konkretnych danych. Na przykład AVS, które sprawdzają tylko poprawność działania modeli AI poza blockchainem. Restaking stał się paliwem dla zdecentralizowanej AI (DeAI).
- Dwutokenowy model bezpieczeństwa: Niektóre nowe sieci wykorzystują kombinację własnego tokena i restakowanego ETH do ochrony. Dzięki temu są odporne na spadek wartości własnego tokena: nawet jeśli cena ich monety spadnie o 90%, bezpieczeństwo sieci nadal opiera się na "wynajętym" ETH.
- MEV w restakingu: Operatorzy mogą teraz optymalizować maksymalną wartość możliwą do wyciągnięcia (MEV) w kilku sieciach jednocześnie. Część tego dodatkowego zysku trafia do restakerów.
Praktyczny przykład kodu: Monitorowanie "Points" i zysków
Wiele protokołów korzysta z systemu punktów. Do poważnej analizy danych z wielu protokołów można użyć Pythona i publicznych API (lub indeksatorów typu The Graph).
import requests
def get_lrt_stats(protocol_name):
# Przykładowe zapytanie do API agregatora analitycznego lub subgraphu
url = f"https://api.restaking-stats.io/v1/protocol/{protocol_name}"
response = requests.get(url)
if response.status_code == 200:
data = response.json()
tvl = data['total_value_locked']
apy = data['current_apy']
points_multiplier = data['points_multiplier']
print(f"Protokół: {protocol_name.upper()}")
print(f"TVL: ${tvl:,.2f}")
print(f"Obecny zysk (APY): {apy}%")
print(f>Mnożnik punktów: x{points_multiplier}")
else:
print("Błąd pobierania danych")
# Sprawdzenie popularnego protokołu
get_lrt_stats("etherfi")
Lista kontrolna: Jak wybrać protokół do restakingu w 2026
Jeśli chcesz wejść w ten trend, sprawdź projekt według tych punktów:
- Audyt: Minimum dwa audyty od topowych firm (np. Sigma Prime lub OpenZeppelin).
- Okres wycofania (Unstaking period): W niektórych protokołach może wynosić 7–14 dni. Upewnij się, że nie będziesz potrzebować pieniędzy nagle.
- Reputacja operatorów: Sprawdź, kto prowadzi węzły. Jeśli to duzi validatorzy jak Coinbase Cloud czy Figment, ryzyko slashingu jest mniejsze.
- Integracja z DeFi: Jak łatwo sprzedać Twój token LRT na zdecentralizowanych giełdach (Uniswap/Curve)? Czy jest tam płynność?
Podsumowanie: Przyszłość restakingu
Restaking zmienił Ethereum z prostego blockchainu w "Globalną Warstwę Zaufania". Przeszliśmy od modelu, w którym każdy projekt buduje własną twierdzę od zera, do modelu, w którym wszyscy korzystają z jednej wspólnej super-twierdzy.
Dla "nowicjusza" w 2026 oznacza to jedno: samo trzymanie ETH w portfelu przestało być opłacalne. Płynny restaking stał się nowym standardem posiadania aktywów, dając dostęp do zysków wcześniej dostępnych tylko dużym graczom instytucjonalnym.
Główna rada: Nie wkładaj wszystkich jaj do jednego koszyka. Podziel kapitał między różne protokoły LRT i różne architektury (EigenLayer, Symbiotic, Karak), by zminimalizować ryzyko systemowe.
To wszystko! Zostawcie swoje pytania w komentarzach, jeśli macie jakieś. :)